muziektermen a t/m o

muziektermen a tm o

Akte

Een opera bestaat, net als veel toneelstukken uit akten ofwel bedrijven (hoofddelen), waarin de handelingen plaatshebben. Iedere akte bestaat weer uit scènes ofwel taferelen. Wanneer één of meerdere personages het toneel verlaten, begint een nieuwe scènes.


Aria (letterlijk lucht, adem)

Een lied voor één zanger, waarin hij of zij een gevoel tot uitdrukking kan brengen. In de oorspronkelijke vorm draagt de aria niet bij aan de handeling, het verhaal dat verteld wordt staat even stil, de toeschouwer is getuige van de gevoelsexpressie. De aria's zijn vaak de vocale hoogtepunten van de opera: de 'hits'.


Beicanto (Italiaans voor schone, mooie zang)

Italiaanse zangkunst tussen de zeventiende en de negentiende eeuw waarbij de klank zo natuurlijk en regelmatig mogelijk overgebracht moest worden. Belangrijk hierbij is (de schoonheid van de) klank, wat ten koste kan gaan van de dramatische expressie. De solozanger kreeg een belangrijke plaats in de voorstelling, omdat de componist hem de ruimte gaf voor een virtuoze versiering van de melodie. In de opera's van de componisten Bellini, Donizetti, Rossini en Verdi komt het belcanto duidelijk naar voren. 


Cavatina

Een kort, lyrisch zangstuk voor een solist. 


Finale

Slotstuk van een groter muziekwerk. In opera is de finale de slotscène van een akte. 


Libretto

De tekst van een opera. Soms schrijft de componist zelf het libretto, maar meestal is er een aparte tekstschrijver voor: de librettist.


Musical

In Amerika ontstane moderne vorm van opera of operette. Ook een musical vindt plaats in een decor en er wordt gezongen en geacteerd. Een groot verschil is de stemtechniek: operazangers worden opgeleid om onversterkt, dus zonder microfoon, te zingen. Verder is het showelement belangrijk.


Opera

Een toneelstuk op muziek. De acteurs in een opera zijn zangers die hun tekst niet uitspreken maar zingen. Omdat opera veel verschillende elementen in zich draagt (muziek, toneel, beeld, taal) noemen we het een complexe kunstvorm. Deze is ontstaan rond 1600 in Italië en was vanaf toen tot het begin van de twintigste eeuw onbetwist het toonaangevende muziekgenre.


Opera buffa (Italiaans voor vrolijke, komische opera)

Italiaans operagerne uit de achttiende en negentiende eeuw, dat voortkwam uit de Commedia dell'Arte (toneel). Aanvankelijk was de opera buffa een kort, komisch intermezzo dat in het begin van de achttiende eeuw in de pauze van een opera seria werd uitgevoerd. Op basis van deze eerste aanzetten ontwikkelde de opera buffa zich tot een zelfstandig operagenre. Voor de opera buffa werden vaak alledaagse, stereotype personages gebruikt, die in de vorm van een satire commentaar gaven op politieke en sociale situaties. De bekendste opera buffa is vermoedelijk Rossini's Il Barbiere di Siviglia.


Opera seria (Italiaans voor ernstige opera)

Italiaans operagenre dat zich aan het einde van de zeventiende eeuw uit diverse stijlelementen ontwikkelde tot een theatergenre met een verheven karakter. De onderwerpen voor deze opera werden ontleend aan de mythologie, aan historische bronnen en aan de klassieke heldendrama's uit de Griekse Oudheid en gingen meestal over hooggeplaatste personages.


Operette

Vrolijk muzikaal podiumgenre met gesproken dialogen, liederen en dansen, dat omstreeks 1850 in Parijs door Jacques Offenbach tot bloei werd gebracht. De operette, die ook ontstond als parodie op de opera, hield altijd rekening met de amusementsbehoefte van het publiek. Het tijdperk van de operette liep van circa 1850 tot circa 1950. Het fundamentele onderscheid met de opera ligt in de vrijmoedige, satirische of zoetsappige sentimentele ondertoon en de muziek en het thema zijn altijd luchtiger.


Ouverture

De opera opent meestel met een ouverture ofwel openingsstuk. In de ouverture speelt alleen het orkest. Er wordt nog niet gezongen. Er zijn delen van de muziek in verwerkt die later in de opera terugkomen. 

SPEELLIJST
FANTASIO

vrijdag 17 mei - 19.00 uur
Eindhoven, Parktheater Eindhoven - try-out

zondag 19 mei - 14.30 uur
Eindhoven, Parktheater Eindhoven - première

donderdag 23 mei - 20.00 uur
Middelburg, Zeelandtheaters

zaterdag 25 mei - 20.00 uur
Maastricht, Theater aan het Vrijthof

donderdag 30 mei - 20.15 uur
Turnhout (BE), De Warande

zondag 2 juni - 20.00 uur
Heerlen, Parkstad Limburg Theaters

dinsdag 4 juni - 20.00 uur
Utrecht, Stadsschouwburg Utrecht

donderdag 6 juni - 20.00 uur
Sittard, Schouwburg De Domijnen

zaterdag 8 juni - 20.00 uur
Zwolle, De Spiegel

dinsdag 11 juni - 20.15 uur
Tilburg, Theaters Tilburg

donderdag 13 juni - 20.00 uur
Den Haag, Zuiderstrandtheater

zaterdag 15 juni - 20.00 uur
Breda, Chassé Theaters

dinsdag 18 juni - 19.30 uur
Valkenburg, Openluchttheater Valkenburg - semi-concertant

vrijdag 21 juni - 20.00 uur
Köln, Philharmonie Köln - semi-concertant

OZ-matrimonio-04-wb
OZ-matrimonio-05-wb
OZ-matrimonio-03-wb

ACTUEEL

Fantasio

Zondag 19 mei - 14.30 uur
Eindhoven, Parktheater Eindhoven - première

Voor meer speeldata, klik hier.